Bednarz – ginący zawód?

Bednarstwo stanowi jeden z najstarszych zawodów związanych z drewnem. Zajmuje się produkcją takich przedmiotów jak beczki, które zresztą stały się wręcz symbolem tego fachu i są najczęściej z nim kojarzone, maselniczki, kadzie, balie czy wiadra oraz inne pojemniki, zwłaszcza na ciecze, wykonane z drewna. Do produkcji swoich wyrobów bednarze wykorzystują rozmaite gatunki drewna, chociaż są to przede wszystkim świerk, dąb – który zastosowanie znajduje głównie jako surowiec do produkcji beczek służących do leżakowania alkoholi, zwłaszcza wina czy whisky – olcha, lipa oraz sosna.

fot. wikipedia

Bednarstwo kiedyś i dziś

Bednarstwo znane jest od pierwszych wieków naszej ery niemal w całej Europie. Wraz z rozwojem technologii i pojawieniem się pojemników z innych materiałów – tańszych i łatwiejszych w produkcji – zaczęło stopniowo zanikać. Obecnie jednak zauważyć można powrót zainteresowania beczkami, kadziami i innymi produktami bednarzy, co wynika z doceniania właściwości drewnianych pojemników. Są one nie tylko ekologiczne, ale również przechowywanym w nich produktom nadają nieraz szlachetniejszy smak, czego przykładem może być wino bądź kiszone ogórki i kapusta, które najlepiej czują się właśnie w drewnianych beczkach. Zalety drewnianych kadzi zaczyna na nowo doceniać również branża piwowarska – w związku z powrotem zainteresowania tradycyjnymi piwami, coraz częściej do ich ważenia wykorzystuje się drewniane zbiorniki. Niemały wpływ na ponowny rozwój bednarstwa miało na pewno rozpowszechnienie się idei slow food – mody ekologicznej, która zachęca do włączenia w jak największym stopniu produktów wytwarzanych tradycyjnymi metodami.

Rodzaje drewna i ich zastosowanie w bednarstwie

Najbardziej cenione produkty bednarzy są w branży alkoholowej. W przypadku win oraz winiaków – na cele z koniakiem i whisky – najbardziej cenione są beczki wykonane z drewna dębowego. Znawcy tematu twierdzą, że trunki, które przechowywane są w takich beczkach nabierają niepowtarzalnego, czerwonego odcieniu, drewno dębowe korzystnie wpływa również na ich walory smakowe – w napojach przechowywanych w beczkach dębowych charakteryzują się szlachetnym, garbnikowym aromatem.

Drewno dębowe nie nadaje się zaś do produkcji beczek do kiszenia ogórków bądź kapusty – świetnie sprawdza się natomiast w tym celu drewno lipowe, niektóre zaś receptury mówią o zastosowaniu świerku. Z tych samych gatunków wytwarza się również dzieże – naczynia, w którym wyrabia się zaczyn do pieczenia chleba. W tym przypadku dopuszcza się również użycie drewna dębowego – niektórzy smakosze uważają nawet, że te ostatnie sprawdza się najlepiej, nadając chlebowi pieczonemu z tak przygotowanego zaczynu szlachetny smak.

Bednarstwo jest dziś rzadkim zawodem związanym z obróbką drewna, chociaż z roku na rok stopniowo odradza się zainteresowanie jego produktami, to nadal uważa się je za zawód elitarny i mało popularny. Nie bez znaczenia jest też fakt, że do jego wykonywania potrzebne są specjalne, zdobywane latami umiejętności. Nie powinno nikogo zatem dziwić, że osoby, które trudnią się tą profesją cieszą się dużymi zarobkami – wynagrodzenie bednarza wynosi bowiem nawet trzy i pół tysiąca złotych.