PPWR obowiązuje od sierpnia 2026 roku – co zmienia się dla producentów palet i ich linii do zbijania?
Od 12 sierpnia 2026 roku każda paleta wprowadzana do obrotu w UE – także jednorazowa i eksportowa – musi mieć ocenę zgodności, dokumentację techniczną, deklarację zgodności UE i oznaczenie identyfikacyjne. Tak wynika z unijnego rozporządzenia PPWR (ang. Packaging and Packaging Waste Regulation). Kolejne etapy wdrażania PPWR, np. nośnik danych na paletach wielokrotnego użytku i cele ponownego użycia, wymagają decyzji podejmowanych z kilkuletnim wyprzedzeniem. Dotyczy to także linii do zbijania palet.
Wspólnym mianownikiem wszystkich zmian jest znakowanie, które przestaje być stemplem na klocku, a staje się tożsamością palety. Dowiedz się, jakie obowiązki nakłada PPWR na producentów palet i jak przygotować do nich produkcję.
PPWR w pigułce – jakie terminy obowiązują producentów palet?
PPWR, czyli rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, weszło w życie 11 lutego 2025 roku. Zastąpiło ono dyrektywę 94/62/WE i od 12 sierpnia 2026 roku jest stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach UE. Obowiązki związane z PPWR wchodzą etapami:
- 12 sierpnia 2026 roku – ocena zgodności, dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE, wymogi dotyczące substancji i oznaczenie identyfikacyjne;
- 12 lutego 2029 roku lub później – etykieta „wielokrotnego użytku” i kod QR lub inny nośnik danych na paletach wielokrotnego użytku w systemach z operatorem;
- 1 stycznia 2030 roku – co najmniej 40% opakowań transportowych w systemach ponownego użycia, a w części przepływów 100%;
- 2040 rok – 70% opakowań w systemach ponownego użycia, ale jedynie jako cel, do którego firmy mają dążyć.
Kto odpowiada za zgodność palet z PPWR?
Obowiązki produktowe spoczywają na wytwórcy opakowania. W przypadku palet zazwyczaj jest nim producent, ale także tartak zbijający skrzynie pod własne wysyłki. Wyjątek stanowią palety z nazwą lub logo klienta. Wtedy wytwórcą staje się klient, chyba że jest mikroprzedsiębiorstwem działającym w tym samym kraju co dostawca.
W oficjalnych odpowiedziach na najczęstsze pytania o PPWR Komisja Europejska wyjaśnia ponadto, że ładunek wysyłany na palecie to zestaw kilku odrębnych opakowań: palety, nadstawki, folii stretch i taśmy. Każde z nich ma własnego wytwórcę, własną ocenę zgodności i własną deklarację. Producent palet odpowiada więc za paletę, a nie za cały ładunek.
W systemie EPAL deklaracje zgodności UE przygotowało samo stowarzyszenie EPAL. Wraz z wejściem PPWR 12 sierpnia 2026 roku opublikowało je dla palet EPAL, w tym dla wszystkich dziewięciu typów palet CP. Licencjobiorcy przekazują je klientom, m.in. przez kod QR prowadzący do cyfrowego paszportu palety. Palety spoza systemu, np. przemysłowe, jednorazowe czy eksportowe, wymagają własnej dokumentacji zakładu.
Obowiązki producenta palet od 12 sierpnia 2026 roku
Nowe wymogi dotyczą palet wprowadzanych do obrotu od 12 sierpnia 2026 roku, czyli sprzedanych lub przekazanych klientowi od tej daty. Obejmują więc także palety wyprodukowane wcześniej, które w dniu 12 sierpnia leżały jeszcze w magazynie. Rozporządzenie nie przewiduje dla nich okresu przejściowego. Zwolnione są tylko te palety, które trafiły do klientów przed podaną datą.
Ocena zgodności i deklaracja zgodności UE
Zanim paleta trafi do obrotu, wytwórca przeprowadza jej ocenę zgodności w ramach wewnętrznej kontroli produkcji. Na tej podstawie sporządza dokumentację techniczną: opis, rysunki, specyfikację materiałów, zastosowane normy i wyniki badań. Następnie wystawia deklarację zgodności UE. Dokumenty przechowuje się 5 lat w przypadku palet jednorazowych i 10 lat w przypadku palet wielokrotnego użytku. Ocena zgodności nie jest jednorazowym aktem – nowy dostawca klocków czy zmiana tuszu to sygnał do aktualizacji dokumentacji.
Skład materiałowy palety
Dane o materiałach muszą dostarczyć dostawcy gwoździ, klocków, farb i atramentów. Deklarację podpisuje jednak producent i to on odpowiada za gotowy wyrób. Kluczowy jest limit 100 mg/kg łącznie dla ołowiu, kadmu, rtęci i chromu VI, który obejmuje także farbę na klockach i tusz do znakowania. Stal z gwoździ stanowi zwykle mniej niż 5% masy palety, a farb i atramentów nie wlicza się do tego progu. Paleta pozostaje więc opakowaniem drewnianym, a nie wielomateriałowym.
Oznaczenie identyfikacyjne palety
Wśród nowych obowiązków łatwo jest przeoczyć oznaczenie wyrobu – wielu producentów zakłada, że wystarczą znaki IPPC czy EPAL. Tymczasem każda paleta musi mieć także numer typu, partii lub numer seryjny – w zależności od decyzji producenta. Do tego dochodzą dane wytwórcy: nazwa lub znak towarowy i adres. Wszystkie elementy muszą znaleźć się na samej palecie, a nie tylko w dokumentach dostawy. Przy dużych wolumenach numer partii najlepiej pobierać automatycznie z oprogramowania ERP i drukować razem z danymi wytwórcy w trakcie przejazdu palety przez linię.
Kto kontroluje palety i co grozi za brak dokumentów?
Organy nadzoru i kary ma wskazać polska ustawa o opakowaniach. Jej projekt (UC100) w październiku 2026 roku był wciąż na etapie prac rządowych. Według projektu kontrolę będzie prowadzić Inspekcja Handlowa. Za brak oceny zgodności, dokumentacji lub deklaracji ma grozić kara od 10 tys. do 2 mln zł, a także wycofanie palet z obrotu na koszt wytwórcy.
Do czasu uchwalenia ustawy tych kar nie można nakładać. Samo rozporządzenie działa jednak od 12 sierpnia, a wraz z nim unijne narzędzia nadzoru rynku, takie jak żądanie dokumentów czy nakaz wycofania wyrobu. Wciąż nie wiadomo tylko, który urząd ma z nich korzystać. Brak deklaracji zgodności UE odczuwa się również w relacjach z klientami. Odbiorcy coraz częściej wymagają jej już w zapytaniu ofertowym lub przy odbiorze dostawy.
Etykieta i kod QR na paletach wielokrotnego użytku
Od 2029 roku palety wielokrotnego użytku będą musiały mieć etykietę informującą o wielokrotnym użytku oraz kod QR lub inny nośnik danych, który pozwoli śledzić paletę i liczyć jej rotacje. Obowiązek zacznie działać najwcześniej 12 lutego 2029 roku – dokładną datę wyznaczy opublikowanie wzoru etykiety, który Komisja wciąż przygotowuje.
Wymóg ten dotyczy palet krążących w systemach z operatorem, np. palet własnych kursujących między zakładami firmy. Nie obejmie on jednak europalet – Komisja wskazuje pool EPAL jako system otwarty bez operatora i zwalnia go z tego wymogu. EPAL QR pozostaje więc rozwiązaniem opcjonalnym, które stosuje się dla wygody, np. śledzenia palet czy szybkiego dostępu do deklaracji zgodności.
Osobne zasady obowiązują palety, które już są w obiegu. Według wytycznych Komisji palety wprowadzone przed lutym 2025 roku mogą krążyć bez etykiety do czasu wycofania, a wprowadzone między lutym 2025 a lutym 2029 roku trzeba oznakować najpóźniej do lutego 2032 roku.
Choć obowiązek ruszy dopiero w 2029 roku, o sposobie znakowania warto zdecydować już teraz. Taniej zrobić to na linii przy produkcji niż później na paletach, które już krążą. W Penny Dobroszyce pomagamy dobrać system znakowania do rodzaju palet i taktu linii.

Cztery warstwy oznaczeń palet – jak ich nie pomylić?
Nowe oznaczenie z PPWR dołącza do znaków, które producenci palet stosują od lat. Każda warstwa potwierdza co innego i za każdą odpowiada inny podmiot.
| Co potwierdza? | Kto odpowiada? | |
| Znak IPPC (ISPM 15) | zabieg fitosanitarny drewna | podmiot wpisany do rejestru PIORiN |
| Znak systemu, np. EPAL | przynależność do systemu i jego standardu jakości | właściciel systemu (licencja) |
| Oznaczenie PPWR (od 2026 roku) | identyfikację wyrobu i wytwórcy | wytwórca palety |
| Etykieta i nośnik danych (od 2029 roku) | wielokrotny użytek i dane o rotacjach | wytwórca, w systemach z operatorem |
Warstwy te nie zastępują się nawzajem. Znak IPPC nie jest oznaczeniem z PPWR, a logo EPAL nie zwalnia palet spoza systemu z obowiązku nadania numeru partii. Mogą się za to uzupełniać, czego przykładem jest EPAL QR. Od 2024 roku powstało już 10 milionów takich europalet, a każda ma indywidualny kod i numer seryjny. Po zeskanowaniu widać m.in. dane o produkcji palety i jej deklarację zgodności.
Kod QR czy RFID – jak znakować palety?
Kod QR ma najniższy próg wejścia. Drukarka przemysłowa nanosi go w trakcie przejazdu palety, z danymi pobieranymi z ERP, a odczyta go zwykły skaner lub telefon. Ograniczenie polega na tym, że kod musi być widoczny i odczytuje się go sztuka po sztuce.
RFID pozwala odczytywać wiele palet jednocześnie i bez kontaktu wzrokowego, np. w bramce. GS1 już w 2010 roku zaleciło dla palet drewnianych jeden znacznik na dłuższym boku i jeden na krótszym. Falkenhahn pokazał seryjną europaletę z transponderem w 2012 roku. Wyzwania to wytrzymałość klocka z gniazdem, tłumienie sygnału przez wilgotne drewno i koszt znacznika. To, czy RFID spełni wymóg nośnika danych z PPWR, rozstrzygnie dopiero akt wykonawczy. Do tego czasu bezpieczniej traktować kod QR jako minimum.
W praktyce palety jednorazowe i eksportowe wystarczy oznaczyć numerem partii, ewentualnie z kodem QR. W otwartym systemie obiegu europaletami naturalnym wyborem jest EPAL QR. Palety własne w obiegu zamkniętym potrzebują kodu QR lub RFID tam, gdzie klient chce automatycznie liczyć rotacje.
Znakowanie palet w linii do zbijania – co trzeba zaplanować?
Skoro oznaczenie palet staje się obowiązkowym elementem, stanowisko znakowania przestaje być dodatkiem do linii i staje się jej integralną częścią. Musi nadążać za taktem całej linii. Doskonale widać to na przykładzie linii do zbijania palet kantówkowych DM1-ED firmy Störi Mantel, która zbija 6-9 palet na minutę. Ponieważ na jedną sztukę przypada zaledwie kilka sekund, druk realizuje się w ciągłym ruchu głowicami po obu stronach transportera.
Dlaczego w takim takcie druk zazwyczaj wygrywa z wypalarką, opisaliśmy w artykule Drukarka zamiast wypalarki do palet – ile naprawdę oszczędzasz na znakowaniu?. Stanowisko RFID, na którym znacznik trzeba osadzić, zakodować i sprawdzić, wymaga z kolei bufora albo pracy równoległej. Warto to uwzględnić już przy doborze sztaplarki do palet i układu odbioru.
W systemie EPAL dopuszczone są wyłącznie systemy druku i atramenty zatwierdzone przez stowarzyszenie. Dotyczy to także palet CP, produkowanych w systemie EPAL od stycznia 2026 roku. Produkcję palet CP na linii Störi Mantel wdrożyliśmy w jednej z naszych realizacji dla klienta z powiatu bytowskiego.
Cele ponownego użycia w 2030 roku – jak wpłyną na zamówienia palet?
Cele ponownego użycia formalnie obciążają użytkowników palet, a nie ich producentów. Od 2030 roku co najmniej 40% opakowań transportowych ma krążyć w systemach ponownego użycia. Wymóg rośnie do 100% przy transporcie między zakładami firmy lub przedsiębiorstw z nią powiązanych na terenie UE oraz przy dostawach do innego podmiotu w tym samym państwie. Wyjątki obejmują m.in. towary niebezpieczne, pudła z tektury, opakowania dla dużych maszyn projektowane pod indywidualne zamówienie oraz najmniejsze mikroprzedsiębiorstwa.
W przypadku producentów cele PPWR na 2030 rok trafią więc pośrednio: m.in. w zapytaniach ofertowych o deklarację, trwałość i identyfikowalność palet. Rośnie więc znaczenie palet trwałych, powtarzalnych wymiarowo i łatwych do zidentyfikowania, a wszystkie te cechy zależą bezpośrednio od linii, na której powstają. Jeśli rozważasz zmiany w parku maszynowym, sprawdź, dlaczego zakup linii do zbijania palet planuje się rok wcześniej.
Przygotuj linię do zbijania palet na PPWR z Penny Dobroszyce
PPWR zmienia produkcję palet etapami. Najpierw wymaga dokumentacji i oznaczenia wyrobu, następnie nośników danych na paletach wielokrotnego użytku, a od 2030 roku danych o ich obiegu. Na każdym z tych etapów przewagę daje linia, która zbija palety powtarzalnie i znakuje je w trakcie produkcji. Jako oficjalny dystrybutor Störi Mantel w Polsce dobieramy maszyny do produkcji palet pod kątem potrzeb i specyfiki zakładu klienta.
Planujesz dostosowanie produkcji do PPWR albo modernizację linii technologicznej? Skontaktuj się z doradcami Penny Dobroszyce – przeanalizujemy specyfikę Twojej produkcji i zaproponujemy optymalne rozwiązanie przygotowujące zakład na kolejne etapy PPWR.























