Strugi i ich rodzaje część I

Strugi to znane i stosowane od wieków ręczne narzędzia, przeznaczone do obróbki skrawaniem materiałów drewnianych i drewnopodobnych, m.in. płyt wiórowych i pilśniowych. Najważniejszą częścią strugu jest metalowe ostrze, osadzone w drewnianym lub metalowym korpusie (niekiedy można spotkać również strugi, których korpus został wykonany z tworzywa sztucznego).

Strugi są stosowane przede wszystkim w meblarstwie artystycznym oraz podczas prac związanych z renowacją mebli zabytkowych.

Zobacz także: narzędzia do rzeźbienia w drewnie

Strugi do wyrównywania powierzchni

Istnieje wiele rodzajów strugów, każdy z nich przeznaczony jest do wykonywania innej czynności. Najpopularniejsze i najczęściej stosowanymi narzędziami są strugi służące do wyrównywania powierzchni:

• Zdzierak (dawniej drapacz) – strug służący do zgrubnej obróbki drewna. Zdzierak składa się z pojedynczego ostrza o łukowatym zakończeniu, pozostawiający charakterystyczne ślady na obrabianym drewnie – są to podłużne wgłębienia, które można czasami zobaczyć na dolnej stronie spodów szuflad. Zdzierak używany jest głównie podczas renowacji drewnianych elementów w zabytkowych meblach.
• Równiak (dawniej listownik) – za jego pomocą można wstępnie wyrównać powierzchnię drewna. Równiak posiada proste, pojedyncze ostrze.
• Gładzik (dawniej równiacz) – strug służący do ostatecznego wyrównywania powierzchni. Gładzik posiada podwójne ostrze (ostrze i odchylak), które umożliwia bardzo precyzyjną obróbkę drewnianej lub drewnopodobnej powierzchni. Strug może poruszać się we wszystkich kierunkach, bez obawy o niepożądane zadzieranie.
• Spust (gwarowo nazywany rubankiem) – jest dwu, a nawet trzykrotnie dłuższy niż wcześniej wymienione strugi. Spust spełnia taką samą funkcję jak gładzik, aczkolwiek jest on używany podczas obróbki znacznie większych powierzchni oraz krawędzi o długości nie mniejszej niż 1 metr.

• Spajacz – narzędzie bardzo podobne do spusta, wymagające obsługi przez dwie osoby jednocześnie. Znajduje zastosowanie podczas wyrównywania długich, sklejanych desek.
• Kątnik – wąski strug, wyposażony w otwartą na boki szczelinę roboczą. Narzędzie to jest wykorzystywane podczas wyrównywania i pogłębiania wrębów.
• Krzywak cechą tego struga jest wypukła lub wklęsła stopa, dowolnie regulowana w przekroju podłużnym. Krzywak jest wykorzystywany podczas wygładzania powierzchni i krawędzi łukowatych (krzywoliniowych).
• Kręgadło – strug służący do obróbki elementów okrągłych w przekroju.

Zobacz także: piły do drewna – rodzaje

Zdjęcia: Let Ideas Compete, Multimedia Photography & Design – Newhouse School via Flickr